نمونه سوالات امتحانی ادبیات فارسی2(گردآورنده: ع- بدیعی)

الف	ابيات و عبارات زير را به نثر روان فارسي برگردانيد ‍: 1ـ چون تويي قضاي گردان ، به دعاي مستمندان كه ز جان ما بگردان ره آفت قضا را
	2ـ بر مصطفي بهر رخصت دويد از و خواست دستوري اما نديد
	3ـ تو قلب سپه را به آيين بدار من اكنون پياده كنم كارزار
	4ـ نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت متحيرم چه نامم شه ملك لافتي را
	5ـ سرزمين ما ، فلسطين ، يعني سبزه زار ما / گلهايش مانند نقش بر جامه هاي زنانه است .
	6ـ ذكر او مرهم دل مجروح است و مهر او بلانشينان را كشتي نوح است .
	7ـ در اواخر عمر با بنده مألوف بودند و كاسه و كوزه يكي شده بوديم .
	8ـ اي كاش عظمت در نگاه تو باشد نه در چيزي كه به آن مي نگري .
	9ـ يكي از حضار كه كباده ي شعر و ادب مي كشيد ، چنان محفوظ گرديده بود كه جلو رفته جبهه ي شاعر را بوسيد .
	10ـ چه طور يك تنه با آن همه دشمن لعين جر بكند ؟
	11ـ چه قدر همين خود تو منو تلكه كردي ؟
ب	معني لغات مشخص شده را بنويسيد : 1ـ در پندار وي جانوران گوناگون و اشباح در آن وجود داشتند .
	2ـ از ايوان كه طارمي چوبي داشت ، افق روشن پديدار بود .
	3ـ با حال استيصال پرسيدم : پس چه خاكي به سر بريزم .
	4ـ جو سوفارش آمد به پهناي گوش ز شاخ گوزنان بر آمد خروش
	5ـ ماه آذارش ، پشته ها را / با شقايق ها و نرگس ها مي آرايد .
	6ـ اگر بلدچي خان آمده باشد الآن كه راه بيفتيم خروسخوان مي رسيم .
	7ـ آن را در كروج لاي دسته هاي برنج پيدا كرد .
ج	درك مطلب : ـ با توجه به ابيات و عبارات زير به پرسش ها پاسخ دهيد : الف) اي خونين چشم و خونين دست / به راستي كه شب رفتني است / نه اتاق توقيف مي ماند / و نه حلقه هاي زنجير / نرون مرد ، ولي رم نمرده است / با چشم هايش مي جنگد / و دانه هاي خشكيده ي خوشه اي / دره ها را از خوشه ها لبريز خواهد كرد . 1ـ مقصود از رم و نرون چيست ؟ 2ـ عبارت « با چشمهايش مي جنگد » به چه معناست ؟ 3ـ در بيت اول شب كنايه از چيست ؟ 4ـ مقصود از خوشه ها چيست ؟
ج	ب) ما را به ياد بياور اكنون كه له كرده اند گلهاي نو شكفته در پشته هاي اطرافمان را 1ـ مقصود از گلهاي نوشكفته چيست ؟

	ج) ما اين را از گذشته به ارث مي بريم / و امروز چهره ي شيلي بزرگ شده است / پس از پشت سرگذاشتن آن همه رنج 1ـ شاعر چه چيز را از گذشتگان خود به ارث برده است ؟ 2ـ مقصود از مصراع دوم چيست ؟
	د) ماري كه از ديشت روي قلبش چنبره زده بود و خوابيده بود سر بلند كرد به نيش زدن و گلويش چنان گرفت كه نتوانست جمله را تمام كند . 1ـ نويسنده غم زري را در سوگ يوسف به چه ماننده كرده است ؟
د	آرايه هاي ادبي : 1ـ نام نويسندگان آثار زير را بنويسيد : كارگران دريا ـ هفت کشور
	2ـ شاعر مقاومت فلسطين چه نام دارد و چرا اين لقب را به او داده اند ؟
	3ـ تفاوت هاي حماسه ي طبيعي و مصنوع را بنويسيد ؟ (ذكر دو مورد)
	4ـ پدر داستان نويسي فارسي كيست ؟ يك اثر از او نام ببريد ؟
	5ـ در ابيات زير : مرا مادرم نام مرگ تو كرد زمانه مرا پتك ترگ تو كرد فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ بود سهمگين جنگ شير و پلنگ 1ـ چه آرايه هايي وجود دارد ؟ 2ـ در بيت اول رديف و قافيه را مشخص كنيد .
و	خود آزمايي : 1ـ در عبارت « بر كشته هاي ما جز باران رحمت خود مبار » مقصود از كشته ها چيست ؟
	2ـ عبارت كنايي « دندان به دندان خاييدن » يعني چه ؟
	3ـ سر به گرد آوردن به چه معناست ؟
	4ـ مقصود از عبارت هاي كنايي زير چيست ؟ شكم را صابون زدن ـ چند مرده حلاج بودن
	5ـ در عبارت « فرشتگان سروده هاي صلح و شادي انسان را براي چوپانان خواندند . » مقصود از كلمات مشخص شده چيست ؟
	6ـ عبارت « شلخته درو كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايي » يعني چه ؟
	7ـ زيتون نماد چيست و نشانه ي كدام كشور است ؟

رديف	سؤالات
الف	معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر روان فارسي بنويسيد : 1ـ دل اگر خداشناسي همه در رخ علي بين به علي شناختم من ـ به خدا قسم ـ خدا را
	2ـ بدين زور و زر دنيا چو بي عقلان مشو غره كه اين آن نوبهاري نيست كش بي مهرگان بيني
	3ـ مي بهشت ننوشم ز جام ساقي رضوان مرا به باده چه حاجت كه مست بوي تو باشم
	4ـ شمعيم و خوانده ايم خط سرنوشت خويش ما را براي سوز و گداز آفريده اند
	5ـ از جام عافيت مي نابي نخورده ام وز شاخ آرزو گل عيشي نچيده ام
	6ـ تهمتن بر آشفت و با توس گفت كه رهام را جام باده ست جفت
	7ـ در اواخر عمر با بنده مألوف بودند و كاسه و كوزه يكي شده بوديم .
	8ـ بر حريف مغلوب كه تسليم اختيار كرده و مخذول و نالان استرحام مي كرد ، رحم نياورد .
	9ـ و سخن خود را با اشاراتي از فنون مختلف تفسير و حديث و غيره چاشني مي داد.
	10ـ به پاي تو مي گريم ، با اندوهي والاتر از غم گزايي عشق و با چشماني يتيم نديدنت .
ب	معني لغت : 1ـ فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ .
	2ـ آن را در كروج لايي دسته هاي برنج پيدا كرد .
	3ـ و آن آرزوي درهم شكستن محدوديت بشري است پاي بند تن ، دست يافتن به رهايي و عروج .
	4ـ صفحه سفيدي را باز مي كرد و ارتجالاً انشايي مي ساخت .
	5ـ هنوز جرزها و سرديوارهايي برپاست كه به دقت حجاري شده .
	6ـ پس از نماز عشا به انواع اوراد و ادعيه مي پرداخت .
	7ـ مليجك اين طرف و آن طرف مي دويد و اشتلم مي كرد .
	8ـ به رسم معموله همه ساله همه اعاظم اهل اردو و تمام ملتزمين حاضر بودند .
ج	آرايه هاي ادبي : 1ـ نام نويسندگان اين آثار را بنويسيد . كارگران دريا ـ الایام- تورا می خوانم
	2ـ رهي معيري در سرودن غزليات خود از كدام شاعر پيروي مي كرد ؟
	3ـ شعر معاصر به چند دسته تقسيم مي شود ؟ نام ببريد .
	4ـ داستان كوتاه در ايران با چه مجموعه اي آغاز شد ؟
	5ـ در هر يك از ابيات زير چه آرايه اي وجود دارد ؟ الف) هنگام تنگدستي در عيش كوش و مستي كاين كيمياي هستي قارون كند گدار را ب) محبوسم و طالع است منحوسم غمخوارم و اختر است خونخوارم
د	درك مطلب : الف) آيا از سرزمين تو بود كه فرشتگان سروده هاي صلح و شادي انسان را براي چوپانان خواندند ؟ 1ـ مقصود از « سروده هاي صلح و شادي » و « چوپانان » چيست ؟

	ب) ما اين را از گذشته به ارث مي بريم و امروز چهره شيلي بزرگ شده است پس از پشت سرگذاشتن آن همه رنج 1ـ مقصود از جمله ي « ما اين را از گذشته به ارث مي بريم » چيست ؟
	ج) و پيدا نكردم در آن كنج غربت به جز آخرين صفحه دفترت را همان دستمالي كه پيچيده بود در آن مهر و تسبيح و انگشترت را همان دستمالي كه پولك نشان شد و پوشيد اسرار چشم ترت را 1ـ پولك نشان شدن دستمال نشانه چيست ؟ 2ـ مقصود از كنج غربت چيست ؟ 3ـ شاعر آخرين برگ دفتر شهيد را چه مي داند و آن را چگونه توصيف مي كند ؟
	د) بر بساطي كه بساطي نيست در درون كومه تاريك من كه ذره اي با آن نشاطي نيست و جدار دنده هاي ني به ديوار اتاقم دارد از خشكيش مي تركد چون دل ياران كه در هجران ياران قاصد روزان ابري داروگ ، كي مي رسد باران ؟ 1ـ مقصود از مصراع اول چيست ؟ 2ـ باران نماد چيست ؟ 3ـ شاعر ني هاي اتاقش را به چه مانند كرده است ؟
ج	خود آزمايي : 1ـ در عبارت « پيش از تو هيچ خدايي را نديده بودم ... » كلمه خدا به چه معناست ؟
	2ـ در انتظار غبار بي سوار نشستن كنايه از چيست

	4ـ دو اثر از دكتر شريعتي نام ببريد ؟
	5ـ مقصود از اصطلاحات زير چيست ؟ كميتش لنگ بود ـ سماق مكيدن
	6ـ از عرش به فرش آمدن كنايه از چيست ؟
	7ـ عبارت « شلخته دور كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد » به چه معناست ؟
	8ـ عبارت كنايي « دندان به دندان خاييدن » يعني چه ؟
	9ـ مقصود از بيت مقابل چيست ؟ « خورده اختران قسم به پاداشم بسته كمر آسمان به پيكارم »

رديف	سؤالات
الف	معني و مفهوم ابيات و عبارات زير را به نثر روان فارسي بنويسيد : 1ـ دل اگر خداشناسي همه در رخ علي بين به علي شناختم من ـ به خدا قسم ـ خدا را
	2ـ بدين زور و زر دنيا چو بي عقلان مشو غره كه اين آن نوبهاري نيست كش بي مهرگان بيني
	3ـ مي بهشت ننوشم ز جام ساقي رضوان مرا به باده چه حاجت كه مست بوي تو باشم
	4ـ شمعيم و خوانده ايم خط سرنوشت خويش ما را براي سوز و گداز آفريده اند
	5ـ از جام عافيت مي نابي نخورده ام وز شاخ آرزو گل عيشي نچيده ام
	6ـ تهمتن بر آشفت و با توس گفت كه رهام را جام باده ست جفت
	7ـ در اواخر عمر با بنده مألوف بودند و كاسه و كوزه يكي شده بوديم .
	8ـ بر حريف مغلوب كه تسليم اختيار كرده و مخذول و نالان استرحام مي كرد ، رحم نياورد .
	9ـ و سخن خود را با اشاراتي از فنون مختلف تفسير و حديث و غيره چاشني مي داد.
	10ـ به پاي تو مي گريم ، با اندوهي والاتر از غم گزايي عشق و با چشماني يتيم نديدنت .
ب	معني لغت : 1ـ فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ .
	2ـ آن را در كروج لايي دسته هاي برنج پيدا كرد .
	3ـ و آن آرزوي درهم شكستن محدوديت بشري است پاي بند تن ، دست يافتن به رهايي و عروج .
	4ـ صفحه سفيدي را باز مي كرد و ارتجالاً انشايي مي ساخت .
	5ـ هنوز جرزها و سرديوارهايي برپاست كه به دقت حجاري شده .
	6ـ پس از نماز عشا به انواع اوراد و ادعيه مي پرداخت .
	7ـ مليجك اين طرف و آن طرف مي دويد و اشتلم مي كرد .
	8ـ به رسم معموله همه ساله همه اعاظم اهل اردو و تمام ملتزمين حاضر بودند .
ج	آرايه هاي ادبي : 1ـ نام نويسندگان اين آثار را بنويسيد . كارگران دريا ـ الایام- تورا می خوانم
	2ـ رهي معيري در سرودن غزليات خود از كدام شاعر پيروي مي كرد ؟
	3ـ شعر معاصر به چند دسته تقسيم مي شود ؟ نام ببريد .
	4ـ داستان كوتاه در ايران با چه مجموعه اي آغاز شد ؟
	5ـ در هر يك از ابيات زير چه آرايه اي وجود دارد ؟ الف) هنگام تنگدستي در عيش كوش و مستي كاين كيمياي هستي قارون كند گدار را ب) محبوسم و طالع است منحوسم غمخوارم و اختر است خونخوارم
د	درك مطلب : الف) آيا از سرزمين تو بود كه فرشتگان سروده هاي صلح و شادي انسان را براي چوپانان خواندند ؟ 1ـ مقصود از « سروده هاي صلح و شادي » و « چوپانان » چيست ؟

	ب) ما اين را از گذشته به ارث مي بريم و امروز چهره شيلي بزرگ شده است پس از پشت سرگذاشتن آن همه رنج 1ـ مقصود از جمله ي « ما اين را از گذشته به ارث مي بريم » چيست ؟
	ج) و پيدا نكردم در آن كنج غربت به جز آخرين صفحه دفترت را همان دستمالي كه پيچيده بود در آن مهر و تسبيح و انگشترت را همان دستمالي كه پولك نشان شد و پوشيد اسرار چشم ترت را 1ـ پولك نشان شدن دستمال نشانه چيست ؟ 2ـ مقصود از كنج غربت چيست ؟ 3ـ شاعر آخرين برگ دفتر شهيد را چه مي داند و آن را چگونه توصيف مي كند ؟
	د) بر بساطي كه بساطي نيست در درون كومه تاريك من كه ذره اي با آن نشاطي نيست و جدار دنده هاي ني به ديوار اتاقم دارد از خشكيش مي تركد چون دل ياران كه در هجران ياران قاصد روزان ابري داروگ ، كي مي رسد باران ؟ 1ـ مقصود از مصراع اول چيست ؟ 2ـ باران نماد چيست ؟ 3ـ شاعر ني هاي اتاقش را به چه مانند كرده است ؟
ج	خود آزمايي : 1ـ در عبارت « پيش از تو هيچ خدايي را نديده بودم ... » كلمه خدا به چه معناست ؟
	2ـ در انتظار غبار بي سوار نشستن كنايه از چيست

	4ـ دو اثر از دكتر شريعتي نام ببريد ؟
	5ـ مقصود از اصطلاحات زير چيست ؟ كميتش لنگ بود ـ سماق مكيدن
	6ـ از عرش به فرش آمدن كنايه از چيست ؟
	7ـ عبارت « شلخته دور كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد » به چه معناست ؟
	8ـ عبارت كنايي « دندان به دندان خاييدن » يعني چه ؟
	9ـ مقصود از بيت مقابل چيست ؟ « خورده اختران قسم به پاداشم بسته كمر آسمان به پيكارم »

75/.	بیان معنی شعر و نثر ( 6 نمره ) بیت ها و عبارات زیر را به فارسی روان بنویسید : در تنگنای سینه ی حسرت کشیده ام گهواره ی بصیرت مردان نهفته است
5/.	امروز به غم فزون ترم از دی وامسال به نقد کمتر از پارم
75/.	اعاظم اهل اردو و تمام ملتزمین حاضر بودند.
5/.	پس از پایان موعظه از هر سو رقعه ها به او فرستادند.
5/.	نه سایه دارم و نه بر بیفکنندم و سزاست و اگر نه بر درخت تر کسی تبر نمی زند
75/.	باغ بی برگی داستان از میوه های سر به گردون سای اینک خفته در تابوت پست خاک می گوید .
75/.	چو سوفارش آمد به پهنای گوش ز شاخ گوزنان برآمد خروش
5/.	چنین آن دو ماهر در آداب ضرب ز هم رد نمودند هفتاد حرب
5/.	در قعر ضمیر سازندگان بنا می بایست به نحو نا آگاه آسمان به زمین پیوند بخورد .
5/.	چو به دوست عهد بندد ز میان پاک بازان چو علی که می تواند که به سر برد وفا را
	معنای لغت ( 2 نمره ) (معنی لغات مشخص شده را بنویسید . هر مورد 25/. )
	1- شاخه ها به وضعی موحش سیخ ایستاده بودند .(.........................) 2- جوال های آنان پر است (.............................) 3 – زبانش تپق می زد (.............................. ) 4 - آن مطالب عبارت بود از اوراد و اذکاری که پدر بزرگ کهن سالش می خواند(...................................)5- برای حاصل دادن کشتزار ها منتظر رسیدن تموز و پای کوبی دبکه در موقع درو هستیم (......................... )6 – ازو خواست دستوری اما ندید (......................... ) 7- پیغام او مفتاح فتوح است ( ....................... ) 8 – اول غلام کشیک خانه و بعد قاپوچی بود .(...................... )
	درک مطلب ( 4 نمره ) با توجه به ابیات و عبارات داده شده به سؤالات پاسخ دهید .
هر مورد نیم نمره	تو یک ساعت چو افریدون به میدان باش تا زان پس به هر جانب که رو آری درفش کاویان بینی عنان گیر تو گر روزی جمال درد دین باشد عجب نبود که با ابدال خود را هم عنان بینی عطا از خلق چون جویی چو او را مال ده گویی به سوی عیب چون پویی چو او را غیب دان بینی ؟ ز یزدان دان نه از ارکان که کوته دیدگی باشد که خطی کز خرد خیزد تو آن را از بنان بینی الف – شاعر از چه کلمه ای به عنوان « نماد پیروزی » استفاده کرده است ؟ ب- در چه صورتی می توان خود را با بزرگان دین هم ارزش و همراه دانست ؟ ج – بهترین دلیل برای گناه نکردن چه چیزی عنوان شده است ؟ د – منظور از « ارکان » در شعر بالا چه چیزی است ؟
5/.	منظور از « مار » در این عبارت چیست : « ماری که از دیشب روی قلبش چنبره زده بود سربلند کرد به نیش زدن »
5/. 5/.	برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است که آن خلیل بنا کرد و این خدا خود ساخت الف - در بیت بالا شاعر چه چیزی را «کعبه ی مخفی » هرکس می داند ؟ ب- دلیل اهمیت این کعبه چیست ؟
5/.	دری که به باغ بینش ما گشوده ای هزار بار خیبری تر است . شاعر کدام در را از در خیبر بزرگتر می داند ؟
	دانش های ادبی ( 3 نمره )
5/.	نام دو شاعر « حبسیه سرا » را بنویسید .
5/.	کتاب های « طرحی از یک زندگی » و « مردی که می خندد » از چه کسانی هستند ؟
5/.	چه مسائلی باعث شده سفرنامه ی ابن بطوطه در زمره ی بهترین و جالب توجه ترین سفرنامه ها قرار بگیرد ( دو مورد )
	صفحه ی سوم نام و نام خانوادگی :
25/.	چه کسی را شاعر مقاومت فلسطین می دانند ؟
25/.	نخستین مجموعه ی داستان کوتاه ایرانی از کیست ؟
5/.	در این عبارت یک کنایه بیابید و آن را معنا کنید : « آیا تره ای هم در عمل برای این حرف ها خرد خواهد شد ؟
5/.	در عبارت « بربساطی که بساطی نیست » چه آرایه ی بارزی دیده می شود ؟
	خود آزمایی ( 4 نمره )
5/.	چرا در تاریخ ایران سقوط ساسانیان سر آغاز تحولی بزرگ شمرده می شود ؟
5/.	مقصود از « کیمیای هستی » در مصراع « کاین کیمیای هستی قارون کند گدا را » چیست ؟
5/.	در عبارت « مبحث حروف اضافه » چه ایهامی وجود دارد ؟
5/.	« گون » و « نسیم » در شعر« سفر به خیر » نماد چه کسانی هستند ؟
5/.	در داستان «گیله مرد » ، « محمد ولی» و « گیله مرد» نماد چه انسان هایی در عصر خود هستند ؟
5/.	منظور از عبارت « چند مرده حلاج بودن » و « سماق مکیدن » چیست ؟
5/.	در شعر « مسافر » ، « پولک نشان شدن دستمال ، نشانه ی چیست ؟
5/.	« در انتظار غبار بی سوار نشستن »کنایه از چیست ؟
	شعر حفظی ( 1 نمره ) اشعار را کامل کنید :
5/.	عشق شوری در ...................... جان ما در .................. نهاد
5/.	قایق از ............ تهی ودل از آرزوی ............... هم چنان خواهم راند .

+ نوشته شده در جمعه دهم اردیبهشت ۱۳۸۹ ساعت 20:3 توسط دبیران |

امتحانات

امتحانات دبیرستان مولوی

نمونه سوالات امتحانی ادبیات فارسی2(گردآورنده: ع- بدیعی)

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها