فصل هشتم ( ژنتيک و خاستگاه آن)
1- الف ) آميزش آزمون به چه منظوري صورت ميگيرد ؟
ب ) هم تواني چه تفاوتي با غالب ناقص دارد ؟
2- هموفيلي نوعي بيماري وابسته به جنس است و ژن آن روي کروموزوم X قرار دارد اگر پدر سالم و مادر ناقل اين بيماري باشد ( با رسم مربع پانت ) ژنوتيپها و فنوتيپ جديد مورد انتظار در فرزندان را بنويسيد . ( آH = ژن فرد سالم و h = ژن مولد هموفيلي )
3- در خانوادهاي که پدر و مادر تالاسمي مينور دارند ، ژنوتيپها و فنوتيپهاي مورد انتظار در فرزندان که با فنوتيپ و ژنوتيپ والدين متفاوت است را بنويسيد . ( C = الل طبيعي c = الل تالاسمي )
4- اصطلاحات زير را تعريف کنيد :
الف ) خود لقاحي ب ) صفت اتوزومي
5- الف ) قانون تفکيک ژنها را بنويسيد .
ب ) آميزش دي هيبريدي چه نوع آميزشي است ؟
6- صفت رنگ گل در گياه ميموني ، غالب ناقص است ، از آميزش گل ميموني صورتي ( RW) به روش خود لقاحي ، چه ژنوتيپها و فنوتيپهاي جديدي توليد خواهد شد ؟ ( قرمز = R و سفيد = W )
7- در خانوادهاي که يکي از والدين گروه خوني A و ديگري گروه خوني B دارد ، چهار نوع گروه خوني متفاوت در فرزندان ديده ميشود ، ژنوتيپ فرزندان را بنويسيد .
8- الف ) قانون جور شدن مستقل ژنها را بنويسيد .
ب ) علت بيماري فنيل کتونوريا ( نقص در واکنشهاي متابوليسمي بدن افراد مبتلا ) را بنويسيد .
9- الف ) در خانوادهاي که پدر و مادر ، هر دو موهاي موجدار دارند ، سه نوع فنوتيپ در فرزندان قابل پيشبيني است ژنوتيپ هر يک از آن فنوتيپ را بنويسيد . ( فرفري = M و صاف = S )
ب ) رابطه اي بين اللهاي حالت مو از کدام الگو پيروي مي کند ؟
10- الف ) از آميزش آزمون به چه منظور استفاده ميشود ؟
ب ) ناقل به چه فردي گفته مي شود ؟
11- در خانوادههاي که هر دو تالاسمي مينوز دارند :
الف ) ژنوتيپ فرزنداني که با ژنوتيپ والدين متفاوت است را بنويسيد .
ب ) فنوتيپ فرزندان را مشخص کنيد . ( C الل بيماري و C الل طبيعي است )
12- آميزش منو هيبريدي را تعريف کنيد .
13- فرض کنيد آميزش آزمون در انسان امکان پذير باشد ، ژنوتيپ مجهول يک گروه خوني را چگونه تعيين ميکنند ؟ ( روش را فقط براي يک ژنوتيپ مجهول بنويسيد )
14- در خانوادههاي که پدر و مادر موي موجدار دارند :
الف ) ژنوتيپ والدين را بنويسيد .
ب ) احتمال داشتن دختري با موي موجدار چقدر است ؟ ( مجعد = R و صاف = S )
15- الف ) تغيير رنگ موي روباه قطبي را در تابستان و زمستان ، چگونه توجيه ميکنيد ؟
ب ) پيشنهاد پرهيز از ازدواج فاميلي مي تواند درصد ابتلا به بيماري تالاسمي ماژور را به شدت کاهش دهد اما اين راه حل براي پيشگيري از بيماري هانتيگتون کارآيي کمتري دارد علت چيست ؟
16- در خانواده اي که پدر و مادر گروههاي خوني متفاوت دارند ، نيمي از فرزندان گروه خوني A و نيمي گروه خوني B دارند
( به طور طبيعي احتمال هيچ نوع گروه خوني ديگر در ميان فرزندان وجود ندارد ) فنوتيپ والدين و ژنوتيپ فرزندان را بنويسيد .
17- الف ) تفاوت هم تواني با غالب ناقص را بنويسيد .
ب )چرا در زنان اثر يک الل مغلوب که بر روي کروموزوم X قرار دارد ظاهر نميشود ؟
18- اصطلاحات زير را تعريف کنيد :
الف – صفت چند ژني 20- آللهاي چند گانه
19- پدر و مادري سالم ، داراي فرزندي مبتلا به تالاسمي ماژور هستند :
الف ) ژنوتيپ والدين را بنويسيد . ب ) ژنوتيپ فرزند بيمار را بنويسيد .
20- از خود باروري گل ميموني صورتي (RW) چه فنوتيپهايي حاصل ميشود ؟
( قرمز = R و سفيد W= )
21- از آميزش آزمون موش سياه با يک موش قهوه اي ، همه موشهاي حاصل سياه رنگ شدهاند :
الف – کدام صفت غالب است ؟
ب – صفت غالب خالص است يا ناخالص ؟ دليل خود را بيان کنيد .
22- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد .
الف ) مشاهدات نايت از آميزش گياهان نخودفرنگي گلبرگ سفيد و گلبرگ ارغواني چه بود ؟
ب ) آزمايشهاي مندل چه تفاوتي با کارهاي نايت داشت ؟
23- پرسشهاي زير پاسخ دهيد :
الف ) تفاوت گلبولهاي قرمز ، در افراد مبتلا به تالاسمي ماژور و تالاسمي مينور در چيست ؟
ب ) آميزش دي هيبريدي ، چه نوع آميزشي است ؟
24- اگر پدر و مادري سالم ، داراي فرزندي مبتلا به تالاسمي ماژور باشند :
الف ) ژنوتيپ پدر و مادر را تعيين کنيد .
ب ) با محاسبات ژنتيکي احتمال آنکه فرزند بعدي اين خانواده ، پسري مبتلا به تالاسمي ماژور باشد را بدست آوريد .
( ژن فرد سالم : C و ژن تالاسمي : c )
25- چگونه مي توان در دودمانه تشخيص داد که يک صفت :
الف ) غالب است يا مغلوب
ب ) اتوزومي است يا وابسته به جنس
26- هر يک از اصطلاحات زير را تعريف کنيد ؟
الف ) هتروزيگوس ب ) الل ج ) ژنوتيپ
27- مادري با گروه خوني AB و پدري با گروه خوني A ، دختري با گروه خوني B دارند . با ذکر دليل ژنوتيپ پدر را بنويسيد .
28- الف ) از انواع رابطه بين اللها هم تواني را تعريف کنيد ؟
ب ) در چه صورت ، فرزندي مبتلا به تالاسمي ماژور متولد مي شود ؟
29- اصطلاحات زير را تعريف کنيد ؟
الف – الل ب – ژن مغلوب ج – قانون تفکيک ژنها
30- در يک گياه نخود فرنگي ، رنگ ارغواني گل ، ( R) نسبت به رنگ سفيد (W) و بلندي ساقه (A) نسبت به کوتاهي (a) آن غالب است .
الف ) فنوتيپ هر يک از ژنوتيپهاي زير را در اين گياه مشخص کنيد ؟ 1- AaRr 2- aarr
ب – ژنوتيپهاي احتمالي گياه ساقه بلند گل سفيد را بنويسيد .
31- الف ) قانون تفکيک ژن ها را بنويسيد ؟
ب ) چه تفاوتي بين همتواني صفات و صفات غالب ناقص وجود دارد ؟
32- زني ناقل هموفيلي و مبتلا به تالاسمي مينور با مردي سالم از نظر هموفيلي ولي مبتلا به تالاسمي مينور ازدواج مي کند . احتمال بوجود آمدن پسر مبتلا به هموفيلي و تالاسمي ماژور در اين خانواده چقدر است ؟
33- قانون جور شدن مستقل ژنها را بنويسيد ؟
34- قانون اول و دوم وراثت را تعريف کنيد .
35- از آميزش نخودفرنگي پا بلند دانه صاف که در هر دو صفت خالص است با نخودفرنگي پا کوتاه دانه چروکيده ، ژنوتيپ و فنوتيپ افراد نسل اول ( F1) را بنويسيد . ( با نوشتن راه حل )
( پا کوتاه = l پا بلند = L دانه چروکيده = a دانه صاف = A )
36- از خودلقاحي نخودفرنگي دانه زرد ( Aa) تقريباً چند درصد دانههاي حاصل سبز خواهند بود .
1-25 درصد 2-50 درصد 3-75 درصد 4-100 درصد
37- از آميزش لاله عباسي گل قرمز با لاله عباسي گل سفيد ، نسل اول همگي گل صورتي شده اند . حال اگر صورتيهاي نسل اول ، عمل خودلقاحي انجام دهند ، انواع ژنوتيپهاي حاصل از اين آميزش را با محاسبات ژنتيکي بنويسيد .
( الل سفيد رنگ = W قرمز رنگ = R )
38- در يک گياه نخود فرنگي آللهاي P و p و آلل هاي A و a به ترتيب بيانگر صفات ( گلبرگ ارغواني – گلبرگ سفيد ) و ( دانه صاف – دانه چروکيده ) ميباشد . فنوتيپ هر يک از ژنوتيپهاي زير را بنويسيد .
الف – PPAA ب – Ppaa ج – ppAa د – ppaa
39- در نوعي خرگوش ژنوتيپهاي WW رنگ سفيد ، BB رنگ سياه و BW رنگ خاکستري ايجاد مي کند . حال اگر دو خرگوش با ژنوتيپهاي BW ، BW را با هم آميزش دهيم :
الف ) ژنوتيپهاي جديد در فرزندان را مشخص کنيد .
ب ) با استفاده از محاسبات ژنتيکي ، ژنوتيپهاي جديد در فرزندان را مشخص کنيد .
40- در خانواده اي مادر گروه خوني AB و پدر گروه خوني A و پسر گروه خوني B دارند . تعيين کنيد :
الف ) ژنوتيپ پدر ب ) نسبت فرزندان ناخالص
41- الف ) با توجه به دودمانه (شجرنامه) مقابل به پرسشهاي زير پاسخ دهيد :
الف) بيماري غالب است يا مغلوب .
ب ) صفت وابسته به جنس است يا اتوزومي ؟
42- گل يک گياه نخودفرنگي ، داراي گلبرگهاي ارغواني ( فنوتيپ غالب ميباشد . براي مشخص کردن ژنوتيپ اين گل چه راهي را پيشنهاد ميکنيد . (جواب را با استدلال ژنتيکي بيان کنيد ).
43- به سئوالات زير در مورد صفت سه آللي گروههاي خوني پاسخ دهيد .
الف ) براي اين صفت چند نوع ژنوتيپ در افراد ميتوان انتظار داشت .
ب ) چرا افرادي که ژنوتيپ II دارند ، گروه خوني AB خواهند داشت؟
ج ) افرادي که گروه خوني A دارند ( فنوتيپ A ) چه ژنوتيپهايي ممکن است داشته باشند ؟
44- مرد و زني سالم ، داراي فرزندي مبتلا به هموفيلي و زال شده اند :
الف ) ژنوتيپ والدين را مشخص کنيد .
ب ) جنسيت فرزند چيست ؟
ج ) احتمال اينکه دومين فرزند اين خانواده دختري ناقل تالاسمي و زال متولد شود چقدر است؟
45- قانون دوم مندل ( اصل جور شدن مستقل ژنها ) :
الف ) در چه نوع اميزشي ديده ميشود ؟
ب ) در مورد چه نوع ژنهايي صادق است ؟